Er was eens een jager-verzamelaar die...

Tijdens de Chivo opleiding werden we uitgedaagd om een maand lang te eten wat er in natuur verkrijgbaar is: vlees, vis, eieren, groente, fruit, noten, zaden, water en kruiden. Een leuke opdracht omdat ik eerder had geëxperimenteerd met voeding. Ik heb een tijdlang macro-biologisch en vegetarisch gegeten maar dat was het niet voor mij. Terug dus naar de periode van de jagers-verzamelaars. Hoe zag onze - mijn vrouw deed ook mee - dag eruit? 's Morgens 4 stukken vers fruit met wat nootjes, 's middags een heerlijke salade en 's avonds vlees of vis met verschillende groente, soms met aardappelen. Veel water, thee - en voor mij een paar kopjes koffie - en tussendoor een stuk fruit of rauwe groente. Het grote verschil met een "normale" dag: geen zuivel en graanproducten, 400 gram groente en 5 stuks fruit. Normaal at ik 200 gram groente en 2 stuks fruit, precies wat de 'schijf van 5' ons voorschrijft.

Waarom eten volgens de jagers-verzamelaars? De afgelopen honderd jaar is door talloze antropologen onderzoek gedaan naar de leefstijl van groepen die volgens die cultuur leven. Helaas sterven ze langzamerhand uit. Ook is onderzoek gedaan naar resten die tijdens opgravingen gevonden zijn. Er is gerapporteerd over bloeddruk, insuline gevoeligheid, bot gezondheid, ouderdomsdiabetes, hart- en vaatziekten en kanker. Op basis daarvan weten we nu dat de jagers-verzamelaars betere gezondheidsindicatoren hebben dan de huidige westerse mens en geen last hadden van welvaartziektes. De vitaliteit van deze groep is hoogstwaarschijnlijk te danken aan zijn leefstijl en leefomgeving.

Het bewustzijn neemt toe dat ons lichaam ontworpen is voor een specifiek mengsel van brandstof om optimaal functioneren. Bij onze geboorte hebben we er geen handleiding bij gekregen maar onderzoek maakt ons steeds wijzer.

• Zo blijkt uit calorie-inname en het ontwerp van onze tanden dat we van origine vlees eten.
• Het is onwaarschijnlijk dat de jagers-verzamelaars granen aten omdat deze erg bewerkelijk zijn. De introductie van granen, 4000 jaar geleden, heeft geleid tot allerlei gezondheidsproblemen, zoals verstoren van lichaamsprocessen, slechte opname van mineralen, in gang zetten van ontstekingen.
• Melk deed zijn intrede pas 5000 jaar geleden en maakte geen onderdeel uit van het jagers-verzamelaars dieet. Om ons skelet in optimale staat te houden, is beweging, buitenlucht (vitamine D) en vitamine K belangrijker dan melkconsumptie, blijkt uit onderzoeken.
• Jagers-verzamelaars aten geen toegevoegd zout (natrium) terwijl dat tegenwoordig niet meer weg te denken is. Voor een optimale opname en verwerking van het lichaam is de verhouding natrium en kalium van belang. Deze is door ons huidig eetpatroon volledig uit balans met chronische ziektes als gevolg.

Mijn enthousiasme voor de challenge werd alleen maar groter na het lezen van de beschikbare wetenschappelijke kennis. Mijn vrouw en ik hebben het makkelijk vol weten te houden omdat we er van overtuigd zijn dat deze manier van eten en drinken goed voor ons is. We eten nu al ruim 4 maanden op deze zogenaamde NeoPaleo manier en het is onderdeel geworden van ons leven. We hebben al wat recepten verzameld die we graag me je willen delen.

Het lekkerste wit waar volkoren in zit

Hoe verwarrend kun je als voedingsmiddelenbedrijf zijn over je product? Heel verwarrend, dacht Frank Jonkers, een moedige consument. Hij daagde Unilever voor de Reclame Code Commissie (RCC) omdat het bedrijf het witbrood Blue Band Goede Start verkoopt als volwaardig volkorenbrood met voedingsvezels. En dat klopt niet. De RCC heeft deze week haar oordeel geveld, "and the winner is.... Frank". Unilever heeft het nakijken. Er sprake is van misleidende reclame.

Volkorenbrood, wat zit daar in? Tarwe, een graansoort, wordt gemalen tot meel waarna het op verschillende manieren wordt gezeefd. Als je alle gemalen en gezeefde delen weer bij elkaar voegt, krijg je volkorenbrood. De hoeveelheid voedingsvezels moet minstens 7 gram per 100 gram volkoren zijn.

Witbrood wordt gemaakt van bloem, fijn gezeefd meel. Het is op een bepaalde manier voedzaam, maar biedt niet alles van de tarwekorrel, waar het van gemaakt is. Vezels in witbrood bevatten inuline, maar zeker geen bruine tarwe vezels. Van inuline zijn weinig gezondheidsbevorderende eigenschappen bekend.

Bruinbrood is feitelijk witbrood, maar dan donker gekleurd met mout. Soms zijn er korrels of stukjes aan toegevoegd, maar dat maakt het nog steeds geen volkorenbrood. De toegevoegde korrels hoeven namelijk niet eens van tarwe te komen maar bijvoorbeeld van zonnebloempitten.

Wist je dat...

• in ons land jaarlijks per persoon ongeveer 60 kg brood wordt gegeten.
• plat brood (ongerezen) waarschijnlijk 8.000 v.Chr. voorkwam en de luchtige gerezen soorten waarschijnlijk van 4.000 v.Chr. dateren.
• aan brood jodium is toegevoegd. Zonder die toevoeging zouden we waarschijnlijk een jodium tekort hebben in Nederland.
• zout is toegevoegd dat kan leiden tot een halve gram per sneetje. Met hartig beleg wordt al snel de zoutnorm van 6 gram per dag overschreden.
• extra vitamines toegevoegd kunnen worden aan brood omdat granen nauwelijks vitamines A, C en B12 bevatten en geen antioxidanten leveren.  
• volkorenbrood veruit de meeste vezels bevat, maar het nog niet duidelijk is of de gezondheidsbevorderende voedingsvezels uit brood beter zijn dan die uit groente of fruit.
• in granen fytaten zitten waardoor de aanwezige mineralen slecht worden opgenomen. Het eten van veel brood remt de opname van ijzer, zink en calcium.
• in granen lectines zitten die voor ontstekingsprocessen zorgen en vervolgens fysiologische processen verstoren.

Laat je niet verleiden door wat producenten roepen maar denk zelf na. Hou vooral het nieuws van Foodwatch in de gaten. Volgens de RCC "beperkt Unilever door haar reclame het vermogen van consumenten om doordacht te beslissen, door de suggesties die worden gewekt". Houdt Unilever zich van de domme of richt ze zich er op?