Bloeien of vegeteren?

Onze innerlijke bron. Ik heb er al veel over gelezen en gehoord en het houdt me al jaren bezig. Ik ben er na het lezen van boeken als Een ongewoon gesprek met God en De kracht van het Nu zelfs in gaan geloven. Één ding wist ik zeker. Die bron wil ik vinden. Maar hoe? Antwoorden waar ik iets mee kan, heb ik nog nergens gevonden. Tot voor kort.

Eerst iets over onze ‘innerlijke bron’. Deze zoekwoorden leveren websites op die een, voor mij, te zweverige uitstraling hebben. Die sites verliezen mijn aandacht al heel snel. Ik vind spiritualiteit erg boeiend maar zodra het zweverig wordt, haak ik af. En dat vind ik jammer omdat het ontdekken en ontwikkelen van onze bron niet voorbehouden is voor de zweverige types maar bereikbaar is voor iedereen. Voel je wel eens tederheid in je hart? Raak je wel eens gefascineerd door je belangstelling? Word je wel eens geïnspireerd door je dagdromen? Dat wat je op zo’n moment voelt, een emotie, wordt je als het ware aangereikt door je bron.

De meesten van ons weten niet dat je die bron kunt aanboren om gelukkiger, creatiever en veerkrachtiger te worden. Mensen zullen hun hart wakker moeten schudden omdat hun aandacht in deze jachtige wereld te veel naar buiten is gericht. Hoe maak je die innerlijke, verdoofde bron weer wakker? Door het simpelweg vergroten van je positiviteit. Wetenschappers over de hele wereld hebben de laatste tien jaar grote ontdekkingen gedaan op het terrein van de Positieve Psychologie. Zij hebben vastgesteld dat mensen gaan groeien als ze oprechte positieve emoties ontwikkelen. Het verhogen van positiviteit verandert ons ten goede en opent ons. Een hele andere benadering dan de gebruikelijke die zich het verlichten van de pijn, dus het verminderen van de negativiteit, ten doel stelt. Zouden we met meer positiviteit de problemen in de wereld kunnen oplossen?

Heb je de wens om je psychische vermogens, mentale gewoontes, sociale banden en fysieke gezondheid te verbeteren én een positieve bijdrage te leveren aan de wereld, die het dringend nodig heeft? Begin dan nu met het verhogen van je positieve emoties. Wetenschapper Dr Barbara Fredrickson beschrijft in haar boek Positivity de tien meest voorkomende vormen van positieve emoties. De komende weken - ook in de zomervakantie periode - schrijf ik elke week over één van die emoties. Ik laat zien hoe je positieve emoties kunt ontwikkelen. De meest bekende emotie liefde bewaar ik als laatste omdat die alles omvat.

Een mens heeft naast positieve (gelukkig) ook negatieve emoties en om te illustreren hoe die tot elkaar in verhouding staan, citeer ik een mooi verhaaltje uit Positivity. “Op een avond vertelde een oude Cherokee zijn kleinzoon over een veldslag die in alle mensen woedt. Hij zei: ‘mijn zoon, die veldslag gaat tussen twee wolven in ons allemaal. De ene is Kwaad: woede afgunst, jaloezie, smart, spijt, hebzucht, arrogantie, zelfmedelijden, schuldgevoel, rancune, minderwaardigheidsgevoel, leugens, valse trots, meerderwaardigheidsgevoel en ego. De andere is Goed: vreugde, vrede, liefde, hoop, sereniteit, nederigheid, vriendelijkheid, goedheid, empathie, vrijgevigheid, waarheid, compassie en geloof.’ De kleinzoon dacht even na en vroeg toen aan zijn grootvader: ‘Welke wolf wint?’ De oude Cherokee antwoordde: ‘Degene die je voedt.’”

We stellen ons dagelijks bloot aan negatieve emoties door onder andere mediagewoontes, negatieve uitlatingen en giftige personen. We hebben niet eens door hoeveel  we ons laten voeden door negativiteit. Het tegelijkertijd verlagen van de negativiteit en het verhogen van de positiviteit heeft een enorme impact op onze vitaliteit. Uitbannen van negativiteit is geen doel op zich. We hebben er dagelijks mee te maken. Belangrijk is dat je ervoor openstaat. Dat is veel gezonder dan je ervan afsluiten.

Wetenschappers hebben ontdenkt dat de verhouding tussen positieve en negatieve emoties van invloed is op je vitaliteit. Bij de meeste mensen is die verhouding ongeveer 2:1. Zij ervaren gemiddeld twee positieve emoties tegenover één negatieve. Er zijn ook mensen waarbij die verhouding 3:1 is of hoger. Zij hebben een positiviteitsratio van tenminste 3. Deze mensen zijn ontvankelijker en creatiever én ontdekken en bouwen nieuwe vaardigheden, nieuwe banden, nieuwe kennis en nieuwe manieren van bestaan op. Zij maken optimaal gebruik van hun potentie. Het goede nieuws is dat iedereen wordt geboren met deze potentie. Iedereen heeft zijn of haar unieke bron waaruit geput kan worden. Door deze bron te voeden met positieve emoties word je uiteindelijk de beste versie van jezelf.

Hoe hoog is jouw positiviteitsratio? Doe de positiviteitstest en see it yourself. Als je hier meer over wilt weten, kan ik je het boek Positivity van harte aanbevelen. Ook ik heb de test gedaan en mijn score was 2,5. Niet gek! De test zomaar een keer doen zegt niet zo veel. Je hebt goede en minder goede dagen. Ik heb mezelf een doel gesteld en wil over 3 maanden een ratio van tenminste 3 zien. Dat wil ik bereiken door dagelijks een aantal hulpmiddelen toe te passen die in Positivity worden beschreven.

Één van de hulpmiddelen is Mindfulness waarmee ik al wat ervaring heb. Een ander hulpmiddel is 'leer en gebruik je sterke punten', waarover ik in mijn artikel "de natuur is in bloei, jij ook?" geschreven heb. En zo zijn er nog een tiental hulpmiddelen die mij zeker kunnen helpen. Een hulpmiddel dat ik zelf toevoeg is hartcoherentie waarmee ik aan het experimenteren ben. Ik kies voor een bloeiend leven en ik weet zeker dat ik niet op deze aarde ben gekomen om te vegeteren - dat wat de meesten van ons 'overkomt'. Om mijn vorderingen te zien vul ik de komende 3 maanden dagelijks de positiviteitstest in. Wie doet er mee?

Geluksinterventie 10: maak een keuze

We kunnen onszelf trainen om gelukkiger te worden. Vandaag de laatste interventie uit een serie van 10.

Omdat dit de laatste interventie is, wil ik het thema 'maak een keuze' verbinden aan mijn eigen persoonlijke ervaring. Wat mij fascineert is de invloed die we zelf kunnen uitoefenen op ons geluk. De afgelopen 10 weken heb ik geschreven over geluksinterventies. Deze kunnen je helpen om je geluk op heel eenvoudige manier te vergroten. Dat heb ik niet zelf verzonnen, dat is onderzocht.

Ik heb me heel wat jaren ongelukkig gevoeld. De ergste waren toen ik last had van hyperventilatie. Ik had het niet naar mijn zin op het werk en de kaars in mijn ‘liefdes’ relatie was gedoofd. Mijn kinderen waren toen allebei nog erg jong en zij konden mij niet gelukkig maken. Ik vertelde mijn moeder een aantal jaar geleden hoe zwaar ik het leven in die jaren heb ervaren en dat ik vaak gedachten had om eruit te stappen. Ik was toen zwaar depressief, denk ik. Het is nooit gediagnosticeerd omdat ik uit het ‘circuit’ wilde blijven. Ik wilde het zelf oplossen. Ik wist niet hoe maar ik vertrouwde erop dat het goed zou komen.

Begin 2006 besloten mijn toenmalige vrouw en ik uit elkaar te gaan. Ik durfde in eerste instantie niet vanwege de kinderen. Met hulp van een mediator zag ik in dat het de beste optie was. Ik kwam in aanraking met spiritualiteit en na het lezen van een aantal boeken kreeg ik een meditatie week van mijn moeder kado. Een week lang in stilte mediteren heeft me anders in het leven gezet. Ik begon weer plezier in het leven te krijgen. Medio 2007 leerde ik mijn huidige vrouw kennen. Ik heb nu een relatie waar liefde, vertrouwen en respect betekenis hebben gekregen. En voor mijn kinderen hebben we een stabiele basis gelegd.

Op mijn werk ging het eind 2007 mis. Gebrek aan betekenisvol werk leverde overspanning op en brak er voor mij een tijd van bezinning aan. Ik wilde wat anders. Maar wat? Één van mijn talenten is dat ik goed ben in het coachen van mensen. Medio 2008 ging ik werken als manager bij een groot media bureau en mijn belangrijkste opdracht was ‘rust brengen in de tent’.  Ik heb gewerkt aan mijn coachvaardigheden en dat leverde mij zo veel voldoening op dat ik besloot een opleiding te beginnen. Eentje waarbij ik anderen kan helpen met het verbeteren van hun leven. Ik koos voor de opleiding vitaliteitcoach. Vitaliteit staat voor levensenergie en anderen helpen met het blijvend verhogen ervan heb ik mezelf als doel gesteld.

Na mijn depressieve jaren heb ik een aantal keuzes gemaakt die mijn leven een stuk plezieriger hebben gemaakt: stoppen met roken, meer gaan hardlopen, kiezen van werk waarvan ik energie krijg, stoppen met een energie slurpend huwelijk, doen van vrijwilligerswerk, kiezen van een opleiding die bijdraagt aan mijn levensdoel, stoppen met relaties die niks opleveren, investeren in relaties die de moeite waard zijn. Volgens de setpoint theorie zouden mijn keuzes mijn geluk slechts op korte termijn beïnvloeden. Op lange termijn zou het geluk niet wezenlijk veranderen. Het geluk zou zich stabiliseren rondom het setpoint, dat in het begin van ieders leven is “bepaald”.

Uit onderzoek van de Universiteit van Melbourne blijkt dat 50 procent van het geluk door onszelf wordt bepaald. Met name leefstijl, partner, religie, werkuren en maatschappelijke participatie spelen een belangrijke rol. Als ik deze factoren naast mijn verhaal leg, vallen er toch wel heel veel puzzelstukjes op hun plaats. Het heeft voor mij heel lang geduurd voordat ik in de gaten had wat mij gelukkig maakt. Mijn belangrijkste boodschap is dan ook om af en toe rust te nemen en na te gaan waarvan je echt gelukkig wordt. Maak dan ten aanzien van de factoren waarop je invloed hebt duidelijke keuzes.

Gelukkiger worden is een keuze. Jouw invloed hierop is groot. Maak een keuze. Een plan kan je helpen om de keuze uit te voeren.

Een gelukkig leven!

Geluksinterventie 9: koester mooie momenten

We kunnen onszelf trainen om gelukkiger te worden. Vandaag interventie 9 uit een serie van 10.

De tijd gaat snel en we stappen van het ene incident in het andere. We zoeken mooie momenten en krijgen daardoor prikkels. Maar het hoeven niet altijd nieuwe momenten te zijn, want dat is vooral entertainment.

Het kunnen koesteren van mooie momenten uit het verleden geven je leven betekenis. Het is wat we ons voornemen maar weinig doen. Het bekijken van foto albums of video opnamen. Dit levert nostalgie op en mogelijk dankbaarheid voor de mooie momenten die je al hebt mogen meemaken.

Geluksinterventie 8: vergroot de flow

We kunnen onszelf trainen om gelukkiger te worden. Vandaag interventie 8 uit een serie van 10.

Flow is een bijna trance-achtige toestand waarbij de tijd vliegt. Tijdens deze toestand hoef je niet gelukkig te zijn, maar de gelukservaring volgt erna. Gelukkige mensen zitten vaker in de flow. Wat deze mensen gemeen hebben is de vrijheid om keuzes te maken en dat ze ergens goed in zijn. Hoe vergroot je de kans op een flow?

1. Doe een activiteit die voor jou een echte uitdaging is
2. Hou deze activiteit onder controle
3. Krijg snel feedback van succes

Zonder de eerste voorwaarde is er geen prikkel en dus geen verandering. Als je de activiteit niet onder controle hebt, krijg je stress. Het is voor jou dan geen uitdaging meer maar gewoon een probleem. Succes motiveert en je zult dus feedback moeten krijgen dat het ook lukt. Terugslag is geen probleem, maar er moet snel weer feedback zijn van een succesje.

Geluksinterventie 7: leer vergeven

We kunnen onszelf trainen om gelukkiger te worden. Vandaag interventie 7 uit een serie van 10.

Vergeven in de volksmond betekent dat je de andere partij meldt dat je het afsluit en dat die persoon weer deel mag uitmaken van jouw sociale netwerk. Maar is dit daadwerkelijk vergeven? Wat gebeurt er als er weer een aanleiding is? Waarschijnlijk zal het emoties oproepen met stress voor je lijf als gevolg. Dat komt je geluksbeleving zeker niet te goede. Je hoeft de andere partij niet eens op de hoogte te stellen als deze iets heeft gedaan om jou schade toe te brengen. Hoe kun je leren te vergeven?

Stel je voor hoe je je voelt als jou iets vergeven wordt. Probeer dat gevoel vast te houden. Schrijf een brief en beschrijf wat de persoon jou heeft aangedaan en hoe jou dat beïnvloed. Schrijf vervolgens wat die persoon anders had kunnen doen. Welk effect heeft dat op jou? Beschrijf wat het niet vergeven je oplevert. Sluit de brief af met een expliciete stelling waarin je persoon vergeeft.

Kies er bewust voor wat je met je brief doet. Geef je de brief aan de ander? Verwacht dan een averechtse reactie. Hou je de brief voor jezelf? Weet dat je vergeeft voornamelijk voor jezelf. Waardeer vergeving en vergroot je geluk.

Geluksinterventie 6: leer omgaan met tegenslagen

We kunnen onszelf trainen om gelukkiger te worden. Vandaag interventie 6 uit een serie van 10.

Over het algemeen gaan vrouwen anders om met tegenslagen dan mannen. Waar het om draait is het vinden van verlichting. Vrouwen ondervinden meer verlichting bij een oplossingsgerichte aanpak terwijl bij mannen vaak een emotionele aanpak helpt. Dit kan verklaard worden uit wat ze zelf al doen en er meer van doen, geen toegevoegde waarde heeft. De meeste mannen kiezen van nature voor het oplossen van problemen een oplossingsgericht aanpak. Voor deze mannen helpt die aanpak waarschijnlijk niet bij het zoeken van verlichting. Zij worden beter geholpen door een emotionele aanpak. En bij vrouwen werkt het net andersom.

Schrijven kan ook verlichten en een techniek uit de RET helpt daarbij. Beantwoord op papier voor jezelf onderstaande vragen:

1. Wat is de aanleiding waarom je emotioneel overstuur bent? 
2. Welke gedachte maakte je overstuur? 
3. Wat is het gevolg? Verbazing, angst, walging, woede, vreugde, verdriet?
4. Is de emotie (3) daadwerkelijk het gevolg van de aanleiding (1) of slechts het gevolg van wat jij denkt (2)?
5. Welke positieve energie haal jij uit de conclusie (4)?

Door het op te schrijven, maak je de feiten helder. Je komt er achter of het gevoel dat je hebt terecht is. Je bepaalt zelf hoe je je voordeel kunt doen met dit gegeven en hoeveel geluk dat voor je oplevert.

Geluksinterventie 5: investeer in je sociale contacten

We kunnen onszelf trainen om gelukkiger te worden. Vandaag interventie 5 uit een serie van 10.

Hoewel mensen in een relatie een grotere kans lijken te hebben om gelukkiger te zijn, blijkt dit verschil toch redelijk klein en helemaal als vrijgezellen beschikken over goede vrienden of een sterke familieband. Het investeren in relaties helpt je gelukkiger te worden. Vriendschappen ontstaan niet altijd, ze worden ook gemaakt.

Besteed vooral aandacht aan kwaliteit. Alleen bij elkaar zijn is niet genoeg. Het tonen van dankbaarheid, affectie en waardering naar elkaar vormt het cement dat met de jaren alleen maar steviger wordt. Wees blij voor elkaar. Maak ruzie, maar heb empathie voor de boosheid van de ander. Vriendelijke humor en zelfspot helpen ook. Het tonen van intieme details, hoe moeilijk je dat ook vindt, is belangrijk in een goede vriendschap. Kwetsbaar naar elkaar kunnen opstellen geeft vertrouwen en maakt de relatie waardevol. Geef elkaar eens een knuffel.

Geluksinterventie 4: doe onbaatzuchtige dingen

We kunnen onszelf trainen om gelukkiger te worden. Vandaag interventie 4 uit een serie van 10.

Het doen van onbaatzuchtige daden stimuleert het geluksgevoel. Een groep kreeg de opdracht om 5 keer per week gedurende een periode iets onbaatzuchtig voor een ander te doen. Aan het eind van elke week leverde ze een rapport in met de daden die veelal bestonden uit kleine dingetjes. De deelnemers voelden zich uiteraard goed als zie iets voor een ander hadden gedaan, maar slechts bij enkelen nam het geluk ook daadwerkelijk toe. Waar zat het verschil? Zij die onbaatzuchtige daden op één dag uitvoerden, konden er lang op teren, terwijl de mensen die het over de week spreidden geen positief effect hadden op hun geluksscore.

Kies een dag in de week waarin je op zoek gaat naar een vijftal mogelijkheden om mensen te helpen. Zorg er wel voor dat je die daden meteen kunt afhandelen. Het hoeven geen grote daden te zijn, kleine dingen hebben ook een positief effect.

Geluksinterventie 3: stop met vergelijken met anderen

We kunnen onszelf trainen om gelukkiger te worden. Vandaag interventie 3 uit een serie van 10.

Mensen die zich continu vergelijken met anderen worden rotsdenkers genoemd. Ze vergelijking zichzelf met mensen die over een buitengewoon talent beschikken. Ook neigen ze naar het neerhalen van anderen om zichzelf beter te voelen. Geen van de strategieën leidt tot gelukstoename.

Je merkt dat je in een gedachtespiraal zit waarin je jezelf omlaag haalt. Probeer die gedachtestroom te stoppen door jezelf af te leiden of heel hard stop te roepen. Lukt dat niet, zet je alarm op 15 minuten en laat je meevoeren in de gedachtestroom. Na het afgaan van het alarm zeg tegen jezelf dat je alle argumenten hebt gehoord en dat je er niets nieuws aan toe kunt voegen. Zoek daarna pas afleiding.

Geluksinterventie 2: optimisme over het beste van jezelf

We kunnen onszelf trainen om gelukkiger te worden. Vandaag interventie 2 uit een serie van 10.

Optimisme betekent voor veel mensen verschillende dingen. Optimisme is een positief accent leggen op je goede en slechte eigenschappen. Het waarderen van de goede eigenschappen is optimistisch zijn over het beste van jezelf.

Schrijf een stuk over een gewenste toekomst die je wilt bereiken met het beste van jezelf. Het zal je inspireren en het blijkt je geluksgevoel te vergroten. Essentieel is om vervolgens dé dingen te doen om die toekomst te creëren. Gebruik vaker de goede eigenschappen van jezelf en waardeer de uitkomst. Ook optimisme is een gewoonte die door gedragsverandering veranderd kan worden.

Geluksinterventie 1: dankbaarheid tonen

We kunnen onszelf trainen om gelukkiger te worden. Vandaag interventie 1 uit een serie van 10.

Door dankbaarheid te tonen kun je negatieve emoties zoals angst en boosheid laten verdwijnen als sneeuw voor de zon. Het heeft een direct meetbaar positief effect op je emotionele welzijn en daarmee op je hart.

Schrijf één keer per week gedurende een langere periode 5 dingen op waarvoor je dankbaar bent. Je geluksgevoel gaat vrijwel meteen omhoog. Als je het meerdere keren per week doet, zal het plichtmatig worden en zul je er weinig bij voelen. Effectiever dan opschrijven is je dankbaarheid tonen aan een ander. Iemand speciaal bellen of bezoeken met als enige doel om je dankbaarheid te tonen, blijkt een uitstekende manier te zijn om gelukkiger te worden.

Geluk, een kwestie van een keuze?

Wij zijn een gelukkig volkje. Volgens cijfers van het CBS is negen van de tien Nederlanders gelukkig of tevreden met zijn leven. De cijfers zijn al jaren constant. Vind ik een hoge score. Wat is de maatstaf? Ik hoor zoveel geklaag om me heen. We zeuren wat af. Want wie het goed heeft, heeft ook genoeg tijd om op kleine ergernissen te letten.

Ik ben tevreden in heel veel opzichten maar ik heb wel eens van de dagen dat ik me, net als jij, ongelukkig voel. Aan dat gevoel kun je direct wat doen want wat blijkt: 40% van het geluksgevoel kunnen we zelf beïnvloeden. Het is dus in grote mate een trainbare eigenschap geworden. De andere 60% wordt bepaald door de omstandigheden (10%) en onze genen (50%). Doordat we grote invloed hebben op ons geluk kunnen we er zelf voor kiezen. Niet door er naar opzoek te gaan - want dan zoeken we buiten onszelf - maar door onszelf te trainen. Hoe? Door een aantal interventies toe passen. Ik bespreek 10 geluksinterventies, elke woensdag één. De eerste op 9 maart, de laatste op 13 april. Veel geluk!

Gelukkig door vriendschappen

Sinds 2010 ben ik vrijwilliger bij Activite, een thuiszorgorganisatie. Ik word als maatje bij mensen ingezet met een psychiatrische achtergrond of een ongeneselijke ziekte. Beide groepen hebben vaak een klein sociaal netwerk en dat heeft te maken met hun specifieke situatie. De hulpvrager ziet zijn of haar maatje één keer per week of één keer per 2 weken. Doel van het bezoek is afleiding en vooral leuke dingen doen. Ik vind het fijn en belangrijk om tijd door te brengen met mijn hulpvrager, een vrouw met een ongeneselijke ziekte. Zij laat ook duidelijk merken dat ze het fijn vindt als we elkaar weer hebben gezien.

Het verbonden voelen met anderen zorgt voor een gevoel van geluk. Bij geluk spreken we voornamelijk over het gevoelsleven, de balans van positieve en negatieve emoties. Elkaar zien en het samen prettig hebben, leveren vooral positieve emoties op en deze zorgen weer voor een voldaan gevoel. Voldoening is hierbij cruciaal, blijkt uit onderzoek. Want geluk ontstaat slechts door voldoening, niet door liefde of plezier. En als je je gelukkig voelt, is dat direct van invloed op je vitaliteit. Voel je je even niet zo happy, doe iets wat je een voldaan gevoel oplevert. Ik zal me blijven inzetten voor mensen waarvoor sociale contacten erg belangrijk zijn. Het levert ons beide in ieder geval voldoening op.