Bijna elke puber heeft het... puistjes

Op een website las ik dat “het stoppen van de overmatige productie van talg voordat dit op de huid wordt uitgescheiden, de sleutel is tot het genezen van acne. Middelen die op de huid worden aangebracht, werken niet omdat ze de talg pas aanpakken nadat het kwaad is geschied.” Het zoveelste product dat acne zou moeten genezen. Op een andere site lees ik dat “acne een van de meest algemeen voorkomende aandoeningen bij de mens is. Het is een ontstekingsziekte van de talgklieren van de huid. Iedereen heeft er in meer of mindere mate last van (gehad). Het wordt door de mens als zeer hinderlijk ervaren, cosmetisch storend en kan bij sommigen zelfs tot langdurige somberheid leiden.”

In mijn jeugd woonde ik tegenover een jongen die helemaal onder de puisten zat. Geen idee hoeveel dermatologen hij versleten heeft en zalfjes hij heeft gesmeerd. Misschien dat het iets minder werd, maar het is nooit helemaal over gegaan. Als volwassenen loopt hij rond met een getekend gezicht. “De meerderheid van de adolescenten zal in meer of mindere mate acne ontwikkelen”, aldus de NHG-standaard M15. Ruim 80% van de westerse pubers krijgt ermee te maken. Over het ontstaan of verergeren van acne is de NHG (Nederlands Huisartsen Genootschap) heel duidelijk: genetisch, chemische stoffen, mechanische factoren, bepaalde geneesmiddelen en cosmeticabestanddelen, blootstelling aan een combinatie van vochtige warmte en zonlicht en het hebben van een hormonale stoornis. De factoren die volgens de NHG zeker geen rol spelen zijn stress, roken en voeding.

Wat zeggen de onderzoeken en dus de feiten? Er wordt een associatie gelegd tussen de overstap van traditionele voedingspatronen naar een typisch westers dieet, en het ontstaan van acne. Bij bepaalde volkeren die jaren lang zijn geobserveerd werd geen acne aangetroffen. Het vermoeden rees dat dit het gevolg was van leefstijlfactoren, waaronder voeding. Recente onderzoeken leggen een relatie tussen de kans op acne en de melkconsumptie in de puberteit. Melk en geraffineerde suikers, die heel dominant zijn in ons huidige voedingspatroon, lokken een hoge insuline respons uit. De alvleesklier, die de insuline aanmaakt, raakt bij een voortdurende hoge insuline respons oververhit waardoor het insulineniveau wordt verstoord. Het advies aan mensen die ernstig te lijden hebben onder acne zou moeten zijn het schrappen van melk en producten met geraffineerde suikers. Daardoor kan het lichaam het insulineniveau weer onder controle krijgen. Het is een bewezen effectieve methode om de acne te temperen of zelfs geheel te laten verdwijnen.

Als je je maar moeilijk kunt voorstellen dat voeding bijdraagt aan acne zou je het volgende kunnen doen. Maak een goede foto van je gezicht en schrap gedurende 30 dagen alle zuivel en geraffineerde suikers. Maak na 30 dagen een nieuwe foto om het verschil vast te stellen. Neem dan een beslissing.

"Krijg ik dan wel genoeg calcium binnen voor behoud van sterke botten als ik geen melk drink?" Maak je daarover maar geen zorgen. Onderzoek heeft aangetoond dat melkproducten niet leiden tot sterkere botten. Achtergrond informatie lees je in mijn artikel hoe sterk zijn jouw botten.

Hoe sterk zijn jouw botten?

"Over de bumper van een Peugeot is beter nagedacht dan over de kunstheup van je oma'', stelt Hoogleraar biomaterialen Leo Koole vast. Een aantal universiteiten, waaronder die van Maastricht, heeft geld gekregen om samen nieuwe materialen te ontwikkelen voor medische protheses. "En dat is hard nodig", vindt Koole.

Ik kan me herinneren dat mijn oma een kunstheup kreeg, nadat ze gevallen was en bij haar osteoporose, in de volksmond botontkalking genoemd, was vastgesteld. Nu, 30 jaar later is er veel meer kennis over deze botziekte, dankzij de wetenschap. Ik vind het heel knap dat we materialen kunnen ontwikkelen dat lichaamseigen materiaal kan vervangen. De naar schatting 850.000 Nederlanders die de ziekte hebben, moeten toch geholpen worden. Maar kunnen we de ziekte ook voorkomen? Geschat wordt dat 20-40% te maken heeft met leefstijl en 60-80% genetisch is bepaald. Voor een belangrijk deel heb je dus zelf invloed op sterke botten. Tien Regels:

1. Beweeg voldoende en actief. Botten worden steviger door ze te belasten. 
2. Zoek de buitenlucht op. Door het zonlicht krijg je gratis vitamine D, nodig voor de aanmaak van botten.
3. Drink alcohol, energie drankjes en cola met mate. Excessief alcoholgebruik leidt tot meer botbreuken. Te veel energiedrankjes en cola hebben mogelijk een schadelijk effect op de botkwaliteit in de periode dat het skelet zich ontwikkelt.
4. Verminder calcium inname*. Goede voedingsbronnen: broccoli, paksoi, groene kool. Melkproducten leiden niet tot sterkere botten.
5. Eet meer basische voeding zoals groente, fruit, aardappelen dan zuurvormende voeding (granen, zuivel, vlees, cola). Een zuur lichaam (pH-waarde < 7) onttrekt calcium uit het skelet om te ontzuren.
6. Eet twee keer per week vis (Omega 3) en beperk plantaardige oliën (Omega 6). Een betere verhouding tussen deze vetzuren zou mogelijk een gunstig effect hebben op de botgezondheid.
7. Suppleer Vitamine K. Deze speelt een sleutelrol bij het behoud van sterke botten.
8. Let op je gewicht. Plotselinge gewichtsveranderingen zijn vaak het gevolg van onevenwichtige voeding en zijn een risicofactor op zwakke botten.
9. Stop met roken. Roken heeft een negatieve invloed op de botmassa.
10. Kijk uit met corticosteroïden, zoals Prednison. Langdurig gebruik ervan leidt tot meer breuken.

* Het verminderen van calcium inname is in strijd met de richtlijnen van Gezondheidsraad. Zij stelt de aanbevolen dagelijkse hoeveelheid (ADH) op 800 mg per dag. Het NHG (Nederlands Huisartsen Genootschap) beveelt zelfs tot 1.100 mg per dag aan. Wat blijkt uit onderzoek? Je hebt een bepaalde hoeveelheid cellen die zorgen voor botaanmaak, zogenaamde osteoblasten. Deze reageren op de calcium instroom door een matrix te bouwen waarop het calcium kan neerslaan. Tijdens het vervaardigen van deze matrix sterft ruim de helft van de osteoblasten. Hoe meer calcium erin komt, hoe hoger de activiteit en hoe meer cellen sterven. Op een gegeven moment - na jaren - is de voorraad osteoblasten aardig uitgeput. Gevolg is dat het botmetabolisme ernstig wordt verstoord. Verschillende onderzoeken laten zien dat lage calcium inname niet leidt tot meer botbreuken. Op basis daarvan is 300-500 gr calcium per dag voldoende om het botmetabolisme goed op peil kunnen houden. Het lichaam blijkt zich daaraan makkelijk aan te passen.

Wil je er alles aan doen om je botten gezond te houden, kijk dan eens kritisch naar je eigen leefstijl.

De snelle positieve effecten van het stoppen met roken

Deze maand ben ik 6 jaar geleden gestopt met roken. En ik ben heel blij dat ik sindsdien nooit meer een sigaret heb aangeraakt. Ik weet nog goed dat ik tijdens de nieuwjaarsreceptie op de hockeyclub mezelf had voorgenomen dat ik zou stoppen als het pakje op was. Ik vond de laatste sigaretten gewoon smerig. En dat vond ik eigenlijk al heel lang. Je wilt niet weten hoe vaak ik om die reden gestopt ben. Soms langer dan een jaar. En dan weer beginnen. Hoe stom kun je dan zijn?

Ik las in de column van Ben Tiggelaar in Intermediair dat volgens een hoogleraar roken vooral wordt veroorzaakt door onbewuste automatische processen. Het is dus een kwestie van herprogrammeren van gedrag. Maar dat is juist zo moeilijk. Daar komt bij dat de overheid die gedragsverandering niet echt stimuleert. Je mag weer volop paffen in de kleine kroegen. Het ontmoedigingsbeleid van de overheid vind ik veel te slap.

De overheid zou bijvoorbeeld kunnen inzoomen op de snelle positieve effecten van het stoppen met roken:

• 20 minuten na het stoppen worden de hartslag en bloeddruk weer normaal
• Na 8 uur is de hoeveelheid nicotine en koolmonoxide de helft minder. De hoeveelheid zuurstof in het bloed is weer normaal
• Na 2 dagen is er geen nicotine meer in het lichaam
• Na 2 dagen is het smaak- en reukvermogen aanzienlijk verbeterd
• Tussen de 2 en 12 weken verbetert de bloedcirculatie in het lichaam

Stoppen met roken heeft een positief effect op je hart, vaten en longen. De kans dat je ziek wordt als je doorgaat met roken is aanzienlijk. Gun je jezelf dat echt? Ik kan het me niet voorstellen dat het een bewuste keuze is.